السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

52

تفسير الميزان ( فارسي )

امداد به مال و فرزندان است ، بسيار زياد است . و در خصال از على ( ع ) روايت آورده كه در ضمن حديثى فرمود : استغفار بسيار كن تا رزق را به سوى خود جلب كنى « 1 » . و در تفسير قمى در روايت ابى الجارود از امام باقر ( ع ) آمده كه در معناى جمله : * ( « لا تَرْجُونَ لِلَّه وَقاراً » ) * فرموده : يعنى براى خدا عظمتى كه از آن بترسيد معتقد نيستيد « 2 » . مؤلف : اين معنا از طرق اهل سنت از ابن عباس هم نقل شده « 3 » . و نيز در تفسير قمى در روايت ابى الجارود از امام باقر ( ع ) آمده است كه در باره * ( « سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً » ) * فرمود : بعضى از آنها فوق بعضى ديگر است « 4 » . و در همان كتاب است كه در معناى آيه * ( « رَبِّ إِنَّهُمْ عَصَوْنِي وَاتَّبَعُوا مَنْ لَمْ يَزِدْه مالُه وَوَلَدُه إِلَّا خَساراً » ) * فرموده : منظور تبعيت از اغنياء است « 5 » . و در الدر المنثور است كه بخارى ، ابن منذر ، و ابن مردويه ، همگى از ابن عباس روايت كرده‌اند كه گفت : همان اصنام و اوثان كه در قوم نوح ، خدا بودند ، در عرب هم معبود شدند . اما بت « ود » متعلق بود به كلب در دومة الجندل ، و اما « سواع » از آن هذيل ، و « يغوث » از آن مراد و سپس از شاخه اى از بنى غطيف ، كه در سبأ مىزيستند بود ، و اما « يعوق » از آن همدان ، و « نسر » از آن حمير شاخه آل ذى الكلاع بود . و اين اسماء قبلا اسامى مردانى صالح از قوم نوح بوده ، وقتى آنها از دنيا رفتند شيطان به بازماندگانشان وحى كرد كه در مجلسى كه ايشان جلسه داشتند مجسمه هايى نصب كنيد و نام ايشان را بر سر آن مجسمه ها بگذاريد ، مردم هم اين كار را كردند ، ولى آن مجسمه ها را نمىپرستيدند تا آن نسل منقرض شد ، و نسل بعدى روى كار آمد ، و چون علم نسل قبلى را نداشتند مجسمه ها مورد پرستش قرار گرفتند « 6 » . مؤلف : شايد منظور آن جناب از اينكه فرمود : « در عرب هم معبود شدند » ، اين باشد كه بتهاى عرب همنام بتهاى ايشان بوده ، و يا اسامى و اوصاف آنها را داشته ، نه اينكه عين آن بتها از قوم نوح به عرب منتقل شده باشد ، چون اين معنا بسيار بعيد است .

--> ( 1 ) خصال ، ص 615 ، چاپ جامعه مدرسين . ( 2 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 387 . ( 3 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 268 . ( 4 و 5 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 387 . ( 6 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 269 .